W skrócie: Zdalny monitoring przepompowni to przesyłanie danych z szafy sterowniczej (poziom ścieków, stan i prąd pomp, zasilanie, alarmy) na telefon, komputer lub do systemu SCADA. Pozwala zareagować na awarię, zanim ścieki wypłyną ze studni, i planować serwis na podstawie danych zamiast kalendarza. Minimum to trzy alarmy z powiadomieniem SMS: wysoki poziom ścieków, awaria pompy i zanik zasilania. Biocent oferuje do przepompowni BIOLIFT system monitoringu BIOCONNECT dostępny przez smartfon, tablet i komputer.
Czym jest zdalny monitoring przepompowni?
Zdalny monitoring przepompowni (telemetria) to układ, w którym sterownik w szafie przepompowni zbiera sygnały z czujników i pomp, a moduł komunikacyjny (najczęściej GSM/GPRS lub LTE) wysyła je do operatora. Operator widzi stan obiektu w aplikacji lub w systemie SCADA, dostaje powiadomienia o alarmach i może zdalnie zmienić nastawy albo zatrzymać pompę.
Monitoring nie zastępuje automatyki. Przepompownia steruje pompami samodzielnie, na podstawie poziomu ścieków. Monitoring daje operatorowi wiedzę o tym, co się dzieje, i możliwość reakcji na odległość.
Po co monitorować przepompownię zdalnie?
Przepompownie sieciowe stoją zwykle z dala od siedziby operatora, a awarie zdarzają się najczęściej w nocy, w weekendy i podczas ulew. Bez monitoringu operator dowiaduje się o problemie od mieszkańców, gdy ścieki wypływają ze studni lub cofają się do piwnic.
Czas na reakcję wyznacza rezerwa pojemności zbiornika między poziomem alarmowym a dnem kanału dopływowego. Przykład: w zbiorniku DN1500 (powierzchnia ok. 1,77 m²) rezerwa 0,5 m wysokości to ok. 0,88 m³. Przy dopływie 2 l/s zbiornik zapełni się w ok. 7 minut. Dlatego alarm wysokiego poziomu musi dotrzeć do dyżurnego natychmiast, a nie przy następnym objeździe.
Korzyści z monitoringu:
- Krótszy czas reakcji na awarię i mniejsze ryzyko zalania posesji oraz kar środowiskowych.
- Mniej objazdów kontrolnych. Ekipa jedzie tam, gdzie dane wskazują problem.
- Serwis planowany na podstawie stanu pomp, a nie po awarii.
- Dane o pracy sieci, np. o infiltracji wód opadowych do kanalizacji sanitarnej.
Jakie parametry przepompowni warto monitorować?
| Parametr | Co pokazuje | Priorytet |
| Poziom ścieków (sonda hydrostatyczna, radar lub pływaki) | Napełnienie zbiornika, ryzyko wypływu | Obowiązkowy |
| Stan pomp (praca, postój, awaria, tryb ręczny/automatyczny) | Czy pompy reagują na poziom | Obowiązkowy |
| Zanik zasilania lub fazy | Przepompownia stoi mimo dopływu | Obowiązkowy |
| Prąd każdej pompy | Zatkanie, zużycie łożysk, praca na sucho | Zalecany |
| Czas pracy i liczba załączeń | Zmiany dopływu, spadek wydajności pompy | Zalecany |
| Otwarcie włazu i drzwi szafy | Wejście osób nieuprawnionych | Zalecany |
| Temperatura w szafie i w zbiorniku | Ryzyko zamarznięcia, przegrzania aparatury | Opcjonalny |
| Przepływ (przepływomierz) | Rzeczywista ilość przepompowanych ścieków | Opcjonalny |
| Obraz z kamery, czujnik sejsmiczny | Kradzież, dewastacja | Opcjonalny |
Jak mierzyć poziom ścieków: pływaki, sonda czy radar?
Pomiar poziomu to podstawa sterowania i monitoringu. Wybór czujnika decyduje o tym, czy operator widzi tylko progi, czy ciągły poziom.
| Czujnik | Co mierzy | Zalety | Ograniczenia |
| Pływaki | Przekroczenie progów | Prosta budowa, niska cena, niezależność od elektroniki | Brak pomiaru ciągłego, oblepianie tłuszczem i włóknami |
| Sonda hydrostatyczna | Poziom ciągły | Dokładny odczyt, łatwa zmiana nastaw z aplikacji | Wymaga czyszczenia membrany |
| Sonda radarowa | Poziom ciągły, bezkontaktowo | Brak kontaktu ze ściekami | Wyższa cena, wpływ piany i kożucha |
Dobrą praktyką jest pomiar ciągły sondą i niezależny pływak alarmowy. Jeśli sonda ulegnie awarii, pływak nadal wywoła alarm wysokiego poziomu.
Jak ustawić poziomy w zbiorniku przepompowni?
Poziomy sterujące ustawia się od dołu zbiornika w następującej kolejności:
- Suchobieg: poziom, poniżej którego pompa nie może pracować, bo grozi to przegrzaniem silnika.
- Wyłączenie pomp: zwykle nad górną krawędzią korpusu pompy, zgodnie z instrukcją producenta.
- Załączenie pompy podstawowej: różnica między załączeniem a wyłączeniem to pojemność czynna, która ogranicza liczbę załączeń na godzinę.
- Załączenie pompy drugiej: przy dopływie większym niż wydajność jednej pompy.
- Alarm wysokiego poziomu: poniżej dna kanału dopływowego, z zapasem na czas reakcji.
Zbyt bliskie nastawy załączenia i wyłączenia zwiększają liczbę startów. Dla pomp o mocy powyżej 5 kW przyjmuje się zwykle nie więcej niż 10–15 załączeń na godzinę, a cykl pracy powinien trwać co najmniej 1–2 minuty.
Jakie alarmy ustawić i jak je podzielić?
Alarmy warto podzielić na dwie grupy, żeby dyżurny nie dostawał kilkudziesięciu SMS-ów o sprawach, które mogą poczekać do rana.
| Alarm | Grupa | Reakcja |
| Wysoki poziom ścieków | Krytyczny | SMS natychmiast, wyjazd ekipy |
| Awaria obu pomp | Krytyczny | SMS natychmiast, wyjazd z wozem asenizacyjnym |
| Zanik zasilania | Krytyczny | SMS natychmiast, podłączenie agregatu |
| Brak komunikacji dłużej niż ustalony czas | Krytyczny | Sprawdzenie obiektu |
| Awaria jednej pompy przy sprawnej rezerwowej | Informacyjny | Serwis w najbliższym dniu roboczym |
| Przekroczenie liczby załączeń na godzinę | Informacyjny | Kontrola nastaw i pływaków |
| Wzrost prądu pompy | Informacyjny | Zaplanowanie przeglądu pompy |
| Otwarcie włazu lub drzwi szafy | Informacyjny w godzinach pracy, krytyczny poza nimi | Weryfikacja, kto jest na obiekcie |
Co można wyczytać z danych historycznych?
Historia pracy pomp to najtańsza diagnostyka przepompowni. Najważniejsze sygnały:
- Pompa pracuje dłużej przy tej samej liczbie załączeń: spada jej wydajność. Przyczyną bywa zużyty wirnik, częściowe zatkanie lub nieszczelny zawór zwrotny.
- Prąd pompy rośnie: możliwe owinięcie wirnika włóknami (chusteczki nawilżane) albo uszkodzenie łożysk.
- Prąd pompy spada przy pracy: pompa może pracować na sucho, zasysać powietrze lub mieć uszkodzony wirnik.
- Liczba załączeń rośnie podczas deszczu: do kanalizacji sanitarnej dostają się wody opadowe lub przypadkowe (nielegalne podłączenia rynien, nieszczelne studnie). To sygnał dla gminy, gdzie szukać infiltracji.
- Pompy pracują w nocy tak samo jak w dzień: możliwy stały dopływ wód infiltracyjnych lub nieszczelność instalacji odbiorców.
- Zbyt wiele załączeń na godzinę: zbiornik ma za małą pojemność czynną albo nastawy poziomów są zbyt blisko siebie.
SMS, aplikacja czy SCADA: co wybrać?
| Rozwiązanie | Dla kogo | Możliwości |
| Moduł SMS | Pojedyncze przepompownie, przepompownie przydomowe | Powiadomienia o alarmach, bez historii i wizualizacji |
| Aplikacja (np. BIOCONNECT) | Gminy, zarządcy obiektów, deweloperzy | Podgląd na żywo, zdalne sterowanie, historia, raporty, mapa obiektów |
| Integracja ze SCADA | Przedsiębiorstwa wodociągowe z centralną dyspozytornią | Wszystkie obiekty w jednym systemie, archiwizacja, integracja z innymi danymi sieci |
Rozwiązania można łączyć. Szafy sterownicze Biocent mają możliwość podłączenia do systemu SCADA operatora, niezależnie od powiadomień SMS.
Jak działa system BIOCONNECT?
BIOCONNECT to system zdalnego monitoringu przepompowni firmy Biocent, dostępny przez smartfon, tablet i komputer. Dane są prezentowane graficznie i na wykresach w czasie rzeczywistym. W wersji standardowej obejmuje:
- zdalne załączanie, wyłączanie i blokadę pomp,
- sygnalizację pracy i trybu pomp (ręczny/automatyczny) oraz stanów pływaków (suchobieg, minimum, maksimum, alarm),
- alarmy pomp i sygnalizację zaniku zasilania podstawowego,
- zdalny odczyt poziomu i zmianę nastaw,
- historię zdarzeń w tabelach i na wykresach oraz raporty dobowe, tygodniowe i miesięczne,
- mapę rozmieszczenia przepompowni,
- powiadomienia SMS oraz sygnalizację otwarcia włazu i drzwi szafy.
Opcjonalnie można dodać pomiar prądu pomp, temperatury otoczenia i wnętrza zbiornika, monitoring wizyjny, czujniki sejsmiczne wykrywające intruzów oraz pomiar przepływu.
Przykładem jest realizacja dla Gminy Garbów. Dwie przepompownie ścieków sanitarnych w zbiornikach z polimerobetonu DN1200 mają szafy sterownicze BS4 z systemem monitoringu i wizualizacji zgodnym z infrastrukturą gminy. Zastosowano w nich pompy z wirnikiem D-max, które wykrywają zatkanie i same się oczyszczają.
Czy monitoring można dodać do istniejącej przepompowni?
Zwykle tak. Monitoring dokłada się przez rozbudowę lub wymianę szafy sterowniczej o sterownik i moduł komunikacyjny, a w razie potrzeby o sondę poziomu i przekładniki prądowe. Zakres prac zależy od stanu istniejącej aparatury. Biocent wykonuje modernizacje przepompowni i szaf sterowniczych w ramach usług serwisowych.
Najważniejsze fakty
- Minimalny zestaw monitoringu przepompowni to poziom ścieków, stan pomp i zanik zasilania z powiadomieniem SMS.
- Czas na reakcję po alarmie wyznacza rezerwa pojemności zbiornika podzielona przez dopływ i często wynosi tylko kilka do kilkunastu minut.
- Pomiar prądu pomp pozwala wykryć zatkanie wirnika i zużycie łożysk przed awarią.
- Wzrost liczby załączeń pomp podczas deszczu wskazuje na dopływ wód opadowych do kanalizacji sanitarnej.
- Dla pomp powyżej 5 kW przyjmuje się zwykle nie więcej niż 10–15 załączeń na godzinę.
- BIOCONNECT firmy Biocent umożliwia zdalne sterowanie pompami, zmianę nastaw, raporty okresowe i powiadomienia SMS.
FAQ
Czy monitoring zastępuje przeglądy przepompowni?
Nie. Ułatwia planowanie przeglądów i wskazuje, która pompa wymaga uwagi, ale nie zastępuje kontroli mechanicznej pomp, armatury i zbiornika.
Co jeśli w miejscu przepompowni nie ma zasięgu GSM?
Stosuje się anteny zewnętrzne o większym zysku lub inne kanały transmisji. Zasięg warto sprawdzić na etapie projektu.
Ile SMS-ów dostaje dyżurny?
Tyle, ile zdefiniuje operator. Dobrą praktyką jest wysyłanie SMS tylko dla alarmów krytycznych, a alarmy informacyjne zbierać w raportach lub wiadomościach e-mail.
Czy przepompownia przydomowa też może mieć monitoring?
Tak. Przepompownie przydomowe Biocent mają standardowo alarm w szafce sterowniczej, a BIOCONNECT jest dostępny jako opcja. Przy kanalizacji ciśnieniowej z wieloma przepompowniami przydomowymi monitoring ułatwia gminie zarządzanie całym systemem.
Czy przez aplikację można zatrzymać pompę?
Tak. BIOCONNECT pozwala zdalnie załączyć, wyłączyć i zablokować pompę oraz zmienić nastawy poziomów.
Więcej o ofercie: przepompownie ścieków BIOLIFT z monitoringiem BIOCONNECT.